अप्प दिपो भव !
बुद्ध बन्न कठिन हुन्छ । सिमामा बाँधिने भए, राज्यले तिम्रो मेरो भन्ने भए सिद्धार्थ गौतम, बुद्ध नै बन्ने थिएनन् । युद्धमा होमिन नचाहेका सिद्धार्थ जब राज्य त्यागेर हिडेका थिए तव नै बुद्धत्वको नजिक पुगेका हुन् । युद्धको अस्विकृत गर्ने सिद्धार्थलाई उनकै शाक्य संघले दण्डित गरेको थियो । कोलिय गणराज्य र कपिलवस्तु गणराज्य बीच बहने रोहिणी नदीको पानी दुवै राज्यले बराबर बाड्नुपर्छ भन्ने सिद्धार्थको मतमा विवादित भएर जनमत हुँदा सिद्धार्थको हार भए पछि मृत्युदण्ड र राज्य त्याग मध्य एक रोज्न लगाएका थिए शाक्य संघले । सिद्धार्थले जीवनको बैराग्यताबाट मुक्ति चाहेका थिए, यसर्थ स्वेच्छाले राज्यबाट निस्कन तैयार भए । तर पछि यिनै सिद्धार्थ गौतम, बुद्ध बनेपछि बिरक्तिएर राज्य त्यागेको वर्णित गरे तिनै शाक्य संघले । बुद्धको महापरिनिर्माण हुनु पूर्व उनका काका महानाम शाक्यको राज्यकालको समयमा कोलिय राज्यका राजा विडूडभले आक्रमण गरेर कपिलवस्तु राज्य नै ध्वस्त बनाएका थिए । यसरी कपिलवस्तु ध्वस्त गराइँदा हजारौं शाक्यहरुको मृत्यु भयो भने हजारौं जीवन बचाउन राज्य त्यागेर भागे । यसरी भागेका शाक्यहरुको अस्तित्व पश्चिममा अफगानिस...