Posts

नेवाःहरुले मनाउने बिशेष नखः स्वन्ति नखः

Image
  नेपालीहरुको महान चाड दशैको अन्तिम रात कोजाग्रत पूर्णिमाको दिनलाई बुद्धमार्गीहरु कतिंपुन्हीको रुपमा महादीप दान गर्ने गर्दछन् । अन्य नेवाःले भने महालक्ष्मीको पूजा गर्ने गर्दछन् । आश्विन शुक्ल पूर्णिमाको दिन दशैको दुर्गा पक्षको अन्तिम दिन हो । यसै दिन १५ दिन लामो दशैको समाप्त हुन्छ । यसै रातबाट नै चन्द्रमाको षोडसकलाको शुभारम्म हुने हुँदा सोह्र ( षोडस ) लक्ष्मीको पूजा गर्ने गरिन्छ । वर्षको बाह्र पूर्णिमामा शरद पूर्णिमाको रातलाई चन्द्रमाको सबैभन्दा सुन्दर रुप हुने विश्वास गरिन्छ भने लक्ष्मीपूजाको दिनको औसीको रातलाई सबैभन्दा निष्पट अन्धकारको रात भन्ने गरिन्छ । दशैंको अन्तिम कतिं पुन्हीको रात देखि नियमित १६ रातसम्म सोह्र लक्ष्मीको पूजा गर्दै आलंमत (आकाशदीप) बाल्ने गरिन्छ । कतिं पुन्हीको रात महालक्ष्मी को पूजा गरेर थालनी गरिने सोह्र लक्ष्मीको पूजामा त्यसपछिका प्रत्येक रात क्रमश सिद्धिलक्ष्मी , बुद्धलक्ष्मी , विश्वलक्ष्मी , भूवनलक्ष्मी , मन्द:लक्ष्मी , गृहलक्ष्मी , धान्यलक्ष्मी , खड्गलक्ष्मी , सन्तानलक्ष्मी , सत्यलक्ष्मी , मोक्षलक्ष्मी , प्रतिलक्ष्मी , ज्ञानलक्ष्मी , राज्यलक्ष्मी को प...

इतिहासमा चुरोट र नेपालमा यसको प्रवेश

Image
  नेपालमा तम्बाकुको चलन मल्लकालबाट शुरु भएको देखिन्छ । मल्ल राजाहरुले हुक्का प्रयोग गरिएको हुँदा तम्बाकु खाने गरेको अनुमान सहजै गर्न सकिन्छ । तर आधुनिक रुपको चुरोटको प्रचलन भने राणाकालमा भएको देखिन्छ । तर विश्वमा सुर्तिजन्य पदार्थको पहिलो प्रयोग गरेकाहरु भने दक्षिण अमेरिकी राज्यहरुलाई नै लिइने गरिएको छ । तर हाम्रा पुराणहरुका अनुसार एशियाली क्षेत्रमा त्यो भन्दा पहिले नै प्रयोग गरिदै आएको भन्ने लेखिएको पाइन्छ । तर यसका बैज्ञानिक प्रमाणहरु भने कतै भेटिएको छैन । सन १४९२ मा क्रिस्टोफर कोलम्बसको समुद्री यात्राको क्रममा दक्षिण अमेरिकाको टोबागोमा पुग्दा त्यहाँका आदिवासीहरुले सुकेको पातहरु सुँघिरहेको तथा पातमा बेरेर धुँवा खाइरहेको देखेपछि अचम्म लागेर आफूले पनि प्रयोग गरेका थिए । यसरी नशाको अनुभव भए पछि उनले केही सुकेका पातहरु तथा यसका बिउहरु बोकेर यूरोप फर्केका थिए । यस्तै अर्को भनाइमा एक स्पेनिश डाक्टर जो मेक्सिको गएका थिए , उनले त्यहाँका रेड इन्डियनहरुले सुकेको पातलाई जलाएर सो को धुवाँ सुकेको उखुको डाँठबाट मुखमा तानेर स्वास फेरिरहेको देखे । यिनै स्पेनिश डाक्टरले सन १५६० मा सुकेका पातहरु...